Đạo đức nghề nghiệp được đo bằng thái độ phục vụ tận tụy, bằng năng suất lao động cao, bằng sự tuân thủ triệt để những quy tắc hành vi và hành động trong nghề nghiệp,… Thầy thuốc khám bệnh qua loa, cho đơn thuốc tùy tiện, tìm cách lấy tiền của bệnh nhân bằng những thủ đoạn khác nhau là thiếu đạo đức. Thầy giáo không chuẩn bị bài kỹ, lên lớp nói qua quýt, hời hợt, không theo dõi học hành của học sinh cũng là biểu hiện thiếu đạo đức.

 Mỗi nghề có những quy định, nguyên tắc về hành vi mà việc vi phạm cũng đều đáng được gọi là thiếu đạo đức ở mức độ nào đấy. làm nghề nào thì phải giữ vững đạo đức do nghề đó quy định.

 Những người thừa nhận những quy tắc, quy định về đạo đức, đòi hỏi người khác phải chấp hành đầy đủ, nhưng lại cho phép bản thân không tuân thủ những điều đó được gọi là thiếu lương tâm. Người thiếi lương tâm không ăn năn, hối hận về những việc làm không đúng của mình. Ví dụ, một người thợ làm hỏng một sản phẩm hoặc một công cụ lao động nhưng lại coi như không có gì xảy ra. Khi người khác động đến những thứ hỏng ấy, anh ta sẵn sàng tìm lý do đổ lỗi cho họ, làm việc đó không một chút bận lòng. “Đánh bẫy” người khác một cách thanh thản,… là biểu hiện của kẻ vô lương tâm nghề nghiệp. Cô bán hàng thản nhiên lấy tiền của khách hàng khi họ nhầm lẫn trong lúc trả tiền mua hàng, người y tá có thái độ “phớt lạnh” khi cho bệnh nhân uống lầm thuốc… đó đều là hành vi thiếu đạo đức.

 Xã hội yêu cầu mỗi người lao động dù làm việc ở lĩnh vực nào cũng phải có đạo đức và lương tâm nghề nghiệp. Ngày nay, trong thời đại mới, chúng ta nên hiểu rằng, chỉ số quan trọng của đạo đức và lương tâm nghề nghiệp là:

- Luôn luôn có năng suất lao động cao, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.

- Toàn tâm, toàn ý đối với công việc nghề nghiệp.

- Hết lòng vì nhân dân, vì quyền lợi của người lao động.