Hỏi: Em học khá môn văn, thế nhưng đã thi ba khóa liên tục mà không được trúng tuyển vào Đại học (khối C). Em đã tham khảo rất nhiều bài văn mẫu, dự học nhiều lớp luyện văn. Em cũng làm nhiều bài luận văn được thầy phê là “viết hay”, nhưng đụng đến bài thi là em rớt! Liệu em có nên nản lòng không? (Cụ Tú Xương ngày xưa thi 9 lần mới đậu, chắc nhờ cụ không nản chí, phải không ạ?). Hay vì cái “gu” thông minh của em không tương hợp với đề thi của Bộ?
Hỏi: Tôi đã hướng nghiệp tích cực bằng cách học nghề, có bằng cấp và nhiều chứng chỉ về trình độ. Nhưng, cứ đụng tới nghề là tôi bị rắc rối hoặc rách việc, đi làm việc được một thời gian phải nghỉ, vì “họ” không thích tôi mà tôi cũng chẳng ưa họ. Vậy tôi bị “thiếu” cái gì? Điều gì còn đòi hỏi tôi ở trên đường hướng nghiệp?
Hỏi: Em đang học lớp 12. Cô giáo chủ nhiệm thường nhận xét em là người hướng nội, khép kín. Em cũng cảm nhận mình thiên về cuộc sống nội tâm. Xin cho biết, vậy là hay hoặc dở, hợp hay không hợp với những công việc gì, ngành nghề nào? Cũng hỏi như thế với người hướng ngoại?
Hỏi: Con tôi đọc nhiều sách tiểu thuyết, nó cũng mê đọc báo mỗi ngày. Hầu như tin tức gì ở đâu nó cũng biết. Tôi nghĩ, mê sách báo thì học văn phải giỏi chứ. Bởi vậy, tôi không tin thầy giáo đánh giá chính xác khi điểm văn tổng kết năm rồi (lớp 11), nó chỉ có 6. Lại còn bị phê là “câu què cụt, thiếu hình tượng, nghèo ý tưởng”. Tôi muốn hướng nó vào khoa Ngữ văn – Báo chí (Đại học KHXH & NV), nên làm cách nào để giúp nó? (Băn khoăn của một vị phụ huynh).
Hỏi: Người bạn của tôi (có 2 bằng Cử nhân, 1 bằng Thạc sĩ) khi được nhà tuyển dụng phỏng vấn, anh ấy đã trả lời rất trôi chảy về kiến thức. Nhưng đến phần kỹ năng ứng dụng thì lúng túng. Họ đưa ra vài tình huống cần xử lý, anh ta chỉ nêu được vài phương án giải quyết có tính chất “sách vở”. Hỏi thêm “có ý kiến gì khác ngoài phương án lý thuyết đó?” anh ta… lắc đầu!
Có lẽ vì vậy mà họ từ chối anh ta, lại nhận một người khác vào làm, dù người đó có một bằng cử nhân nhưng qua bộc lộ đã nêu được sáng kiến. Xin hỏi, sao lại thế? Kiến thức khoa học phải hơn sáng kiến cá nhân chứ? Mình có sáng kiến riêng chăng nữa thì làm sao “qua mặt được” những kiến thức mà khoa học đã đúc kết thành chân lý? Có kiến thức chưa đủ để hành nghề hay sao?
Hỏi: Em có bằng cử nhân loại khá. Nhưng xin việc thì ở đâu người ta cũng đòi hỏi kinh nghiệm. Nếu vậy, những người mới tốt nghiệp như em đào đâu ra “kinh nghiệm” để “trình làng”?
Hỏi: Em và một số bạn cùng lớp, cùng ở vùng quê, đều thi trượt đại học. Có người mang mặc cảm thua thiệt vào đời, nên mất luôn chí tiến thủ. Người khác bị gia đình trách mắng (vì quá kỳ vọng mà không thành), đâm ra bất cần, sống bạt mạng. Trên báo chí đưa tin có người vì nhiều lần thi trượt mà bị hất hủi, rồi bi quan, muốn tự tử hoặc mang bệnh tâm thần.
Em thì không đến nỗi thế, còn đủ tỉnh táo để định thần. Nhưng em thật sự lúng túng khi biết rõ lực em bất tòng tâm nếu phải tiếp tục lo “trả nợ thi cử”, dù thi vào trung cấp. Liệu em có nên chọn một hướng đi khác, không qua thi cử? Và, nếu lập nghiệp, em chỉ thích làm nghề khác, ngoài nghề nông, được không?
Hỏi: Tôi đang làm việc ở một nơi tương đối “ngon” – một chỗ đứng mà nhiều người mơ ước. Nhưng tôi thấy có nhiều người bạn còn “ngon” hơn tôi, trong khi trình độ của họ không bằng tôi. Liệu có nên “nhảy cóc” để tìm một chỗ làm mới, triển vọng hơn?
Hỏi: Con tôi hát karaoke rất hay, lại rất mê hát. Liệu nó có thể thành ca sĩ được không? Tôi thấy nhiều ca sĩ thành danh, đã nổi tiếng còn được giàu sang. Muốn giúp con tôi hướng vào nghề ca hát, nên nhắc nhở nó như thế nào, rèn luyện ra sao để nghề đó thực sự mang lại tiền đồ và danh vọng?
(Băn khoăn của vài vị phụ huynh, cũng là thắc mắc của nhiều bạn trẻ).
Hỏi: Dòng tộc nhà em không có ai đi dạy học. Ngày trước, em có ước mơ làm bác sĩ. Nhưng hai năm nay (lớp 11 và 12), em lại thích làm nghề giáo (có lẽ chịu ảnh hưởng thu hút từ cô giáo chủ nhiệm lớp em). Biết được điều này, bạn em bảo:”Mày có “nóng lạnh” không đó? Bộ hết nghề rồi sao? Mày muốn thành cụ non hay sư cụ?” Gia đình em cũng cản:”Thôi đi, nghề “gõ bàn phím” không chọn, lại đi chọn nghề “gõ đầu trẻ”......